Steeds meer Nederlandse tuinen bestaan grotendeels uit steen. Dat lijkt onderhoudsvriendelijk, maar het heeft nadelen: regenwater kan niet weg, hitte blijft hangen en insecten en vogels vinden weinig te eten. Gemeenten zien dat ook en zetten daarom in op vergroening, vaak samen met bewoners en buurtorganisaties.

Of je nu een klein stadstuintje hebt of een flinke achtertuin, de kans is groot dat jouw gemeente je op een of andere manier helpt om tegels te vervangen door groen. In dit artikel lees je hoe dat werkt en hoe je zelf aan de slag gaat.

Waarom gemeenten tegels willen wippen

Bij een flinke regenbui moet het water ergens naartoe. In een versteende wijk stroomt het via de tegels naar het riool, dat de piekbelasting soms niet aankan. Het gevolg zijn ondergelopen straten en kelders. Groene tuinen werken als een spons: de bodem neemt water op en geeft het langzaam af.

Daarnaast houden stenen warmte vast. Op hete zomerdagen kan een betegelde tuin flink warmer aanvoelen dan een tuin met planten en bomen. Groen zorgt voor verkoeling, schaduw en een betere leefomgeving voor dieren. Voor gemeenten is elke gewipte tegel dus een kleine bijdrage aan een klimaatbestendige wijk.

Het NK Tegelwippen als aanjager

Een bekende actie is het NK Tegelwippen, een landelijke wedstrijd waarin gemeenten het tegen elkaar opnemen. Het idee is simpel: bewoners, scholen, bedrijven en verenigingen halen tegels weg en vervangen ze door planten. Het aantal gewipte tegels wordt per gemeente bijgehouden, en de gemeente met de meeste tegels per inwoner wint.

De competitie zorgt voor een sportieve sfeer. Buurten organiseren gezamenlijke wipdagen, wethouders steken zelf de handen uit de mouwen en lokale media volgen de stand. Zo wordt tuinvergroening iets waar je samen aan werkt, in plaats van een klus die je in je eentje moet klaren.

Welke hulp je kunt verwachten

Wat je gemeente precies aanbiedt, verschilt per plek. Toch zijn er een aantal regelingen die je in veel gemeenten tegenkomt. Kijk op de website van je eigen gemeente welke daarvan bij jou van toepassing zijn.

• Een tegeltaxi die je losse tegels gratis ophaalt
• Subsidie voor groene daken, regentonnen of het afkoppelen van je regenpijp
• Gratis of goedkope planten, compost of geveltuinpakketten
• Advies van een tuincoach of groene vrijwilliger
• Ondersteuning bij het vergroenen van een binnenterrein met de buren

Zelf beginnen in je eigen tuin

Je hoeft niet meteen je hele tuin om te gooien. Begin met een paar tegels langs de schutting of rond de voordeur. Haal ze eruit, maak de grond los en meng er wat compost door. Zo geef je planten een goede start, ook als de bodem jarenlang onder steen heeft gelegen.

Kies planten die passen bij de plek: let op zon of schaduw en op de grondsoort. Inheemse vaste planten en bloeiende struiken trekken bijen en vlinders aan en vragen vaak weinig onderhoud. Wil je meer weten over geschikte planten en het inrichten van een groene tuin, dan vind je op tuinblogmagazine.nl uiteenlopende artikelen en plantenadvies om je op weg te helpen.

Laat ook een deel van je verharding gewoon liggen als je dat nodig hebt, bijvoorbeeld een pad of een plek voor je tuinset. Het gaat om de balans: elke vierkante meter groen telt.

Samen met de buurt meer bereiken

Tegelwippen werkt het leukst als je het samen doet. Spreek met de buren een middag af, deel gereedschap en ruil stekjes. Sommige buurten maken er een feestje van met koffie en iets lekkers. Bovendien kun je samen soms makkelijker een tegeltaxi of een subsidie voor een gezamenlijk project aanvragen.

Ook de stoep biedt kansen. In veel gemeenten mag je met toestemming een smalle geveltuin aanleggen langs je huis. Zo wordt de hele straat groener, niet alleen de achtertuinen.